Persberichten
H u i s a r t s & We t e n s c h a p, mei 2010
Gewenste plaats van overlijden tijdig bespreken; huisartsenzorg in cijfers
Ongeveer tweederde van alle patiënten overlijdt niet acuut en niet onverwacht. Het zou de kwaliteit van het levenseinde ten goede komen als bij deze patiënten rekening kan worden gehouden met de gewenste plaats van overlijden. Zijn huisartsen daarvan op de hoogte? In welke mate komen gewenste en daadwerkelijke plaats van overlijden overeen? Welke patiënt- en zorgkenmerken spelen een rol?
Gé Donker en Ebun Abarshi
Waar overlijden patiënten en wat wensen zij?
Van de geregistreerde 637 niet acuut overleden patiënten overleed
34% thuis, 16% in het verzorgingshuis, 40% in het ziekenhuis en
10% in een hospice of vergelijkbare voorziening. Bij 54% van deze
overledenen was de huisarts op de hoogte van de voorkeursplaats
van overlijden. Opvallend is dat huisartsen veel vaker op de hoogte
waren van de wensen van patiënten met een hogere sociaal-economische
status en van patiënten bij wie de zorg was gericht op
palliatie en psychosociale behoeften (niet op genezing).
Van de groep waarbij de huisarts op de hoogte was van de voorkeur
wilden de meeste patiënten thuis (88%) overlijden, waaronder
19% in een verzorgingshuis. Slechts 12% wilde niet thuis
overlijden: 10% in het hospice en 2% in het ziekenhuis. Dat doet
vermoeden dat veel patiënten die in het ziekenhuis overlijden dat
eigenlijk niet willen. Bij de groep die in het ziekenhuis overlijdt,
is de huisarts overigens relatief het vaakst niet op de hoogte van
de wensen van de patiënt (figuur 1).
Vervulde wensen
Bij de patiënten van wie bekend is waar ze willen overlijden wordt
de wens meestal (> 80%) gehonoreerd (figuur 2). Dat geldt zeker
(100%) voor de kleine groep (n = 6) die in het ziekenhuis wil overlijden, maar ook in hoge mate voor patiënten die thuis (83%), in
het verzorgingshuis (92%) of in het hospice (83%) willen overlijden.
Conclusie
De gewenste plaats van overlijden zou aan bod moeten komen in de gesprekken tussen huisarts en patiënt in de laatste levensfase. Bij bijna de helft van de patiënten blijkt de huisarts niet op de hoogte te zijn, vooral niet bij in het ziekenhuis opgenomen patiënten. De meeste patiënten willen thuis of in het verzorgingshuis overlijden. Dat vergt een proactief beleid bij alle patiënten bij wie het levenseinde nadert, ook bij heel oude patiënten, patiënten met een lage sociaal-economische status en patiënten die in het ziekenhuis liggen. Het is cruciaal om de communicatie tijdig te starten en op gezette tijden te herhalen want wensen kunnen veranderen. Geuite wensen gaan meestal in vervulling.
Bron: © H u i s a r t s & We t e n s c h a p